Categorie: sprookjes

Zeven sprookjes in 'Het Verhalenhuis'

Van het een rol je in het ander. Naar aanleiding van mijn enthousiaste blog over de sprookjescursus die ik bij Lieke van Werkplaats STAP gevolgd heb, kwam er een vraag. Een uitnodigende vraag. Of ik niet een kort verslag kon schrijven van een avond in Zutphen waarbij deelnemers van een zevendaagse cursus verhalentheater zouden optreden. Zij zouden allemaal op zeer authentieke en eigen wijze hun levenssprookje vertellen. Omdat ik op het moment helemaal in de ban ben van levenssprookjes, de eerste versie van die van mij is af en gaat nog herschreven en uitgewerkt worden, wist ik niet hoe snel ik ‘ja’ tegen Lieke moest zeggen. Zij stelde namelijk die vraag.

Het Verhalenhuis in de Spittaalstraat in Zutphen

Verhalenhuis

Daar ging ik dan. Op vrijdagavond 29 november met de trein naar Zutphen. Aangekomen at ik nog een biologisch maal bij Safe, een van de vele leuke tentjes met zoutstenen kaarsverlichting die de stad rijk is. Ruim op tijd kwam ik aan in het Verhalenhuis in de Spittaalstraat. Een heel bijzonder en sfeervol huis vol hout, met in elk hoekje wel een verhaal. Het is een magisch huis waarin ook verhalen worden verteld. Midden in het huis staat een sculptuur van een boom. 

Lieke vertelt wat er op het programma staat.

Zeven sprookjes

Zeven mensen vertellen een autobiografisch getint sprookje. De meeste doen dat uit het hoofd en improviseren ook al vertellend. Zo is er Jan die al rondlopend en -sluipend in een hoekje van de kamer vertelt over het leven van een mensenkind bij de holenvrouw en hoe die uiteindelijk uit zijn hok ontsnapt en er vandoor gaat met een trommel koekjes. Jet is er ook. Zij neemt ons mee in de werkzaamheden van de bollen wassende en spinnende Roosdoorn. Daarbij trekt ze verschillende outfits aan, waaronder één inclusief tanden: die van graaf Dracula. Dan is er Febriona met een magische bolhoed met lint in haar hand en soms op haar hoofd. Het verhaal over de bijzondere vriendschap tussen de 7,5 meter grote Fabia en mensenkind Daan vertelt zij kundig. Na een korte pauze gaan we de smalle witte trap op naar boven, waar Iris ons terugneemt in de tijd. Naar de ijstijd van 1709 waar Marietje in de grote gele ogen van de wolf kijkt die haar helpt. De drie windekinderen van Wil mogen drie vragen stellen in het Levensvragenbos en hoeven uiteindelijk de laatste vraag niet te stellen. Nan spreekt over de orkaboontjes van Ursula die haar om haar oren vliegen als ze na lang in een snoephuisje haar toevlucht gezocht te hebben, beseft dat het leven zwart én wit is. Tot slot een gedicht van Lidy over de dochter van de heks die haar bezem kwijt was en die uiteindelijk met haar boogschutter op een bezem door bergen en dalen vliegt.

Op de eerste verdieping worden na de pauze verhalen verteld.

Levenswijsheid

In de trein naar huis geniet ik na. Mijmerend kijk ik naar de zwarte nacht die aan de ramen voorbij raast. Thuis vertel ik Boef alles in geuren en kleuren en laat ik hem de foto’s zien die ik gemaakt heb. ’s Nachts slaap ik een vredige en dromeloze slaap. Ik had genoeg dromen gehoord. Wat is het toch mooi dat mensen hun ware zelf kunnen en durven te laten zien in de vorm van een sprookje. Deze symbolische verhalen geven uitdrukking aan de waarheid van de menselijke ziel en bevatten veel levenswijsheid. Ook geven ze het antwoord op de vraag: waar kom ik vandaan en waar ga ik naartoe? 

Wie of wat is belangrijk?

Jammer dat we in het dagelijks leven vaak weinig stil staan bij de diepere betekenis en zin van het leven. We worden opgeslokt door onze dagelijkse bezigheden, gezin en werk. Zingeving is in mijn ogen erg belangrijk en ik heb jaren geleden dan ook bewust de keuze gemaakt om stil te staan bij wie en wat voor mij belangrijk zijn. Het leven is te kort om ongelukkig, eenzaam en ondankbaar te zijn. Momenten waarop mensen levensverhalen al of niet in de vorm van een sprookje met elkaar delen zijn om te koesteren. Ik ben voornemens deze momenten vaker op te zoeken en te creëren. En jij?

Sprookjes vertellen de waarheid

Als schrijver moet je je blijven ontwikkelen. Daarom heb ik mij opgegeven voor een schrijfcursus. Het zouden drie zondagen zijn, maar het werden er door ziekte van de docente twee. Er komt nog een individuele sessie achteraan, waar ik erg naar uitkijk. Dat heb ik veel liever dan mijn geld terug. Ik wil namelijk alles weten over de sprookjes in mijn leven, want daar ging het die dagen over en daar ging ik voor meer dan 100% voor. Ik heb het over de Sprookjesdagen bij Lieke Deeltstra van Werkplaats STAP, die ik iedereen die van schrijven en sprookjes houdt aanbeveel.

Levenssprookje

Samen met Annemarie reisde ik af naar Zutphen om mij te verdiepen in het thema sprookjes. Wat voor sprookje zou ik over mijn eigen leven gaan schrijven? Welke rol zou ik mijzelf geven? En wie zijn mijn tegenspelers? Zouden er zich rode draden in mijn leven ontvouwen? Allemaal vragen die ik graag beantwoord wilde zien.

Al weken voor de cursus verheugde ik mij erop. Ik kocht sprookjesboeken en las ze gretig voor de nodige inspiratie. Goed beslagen ten ijs zou ik komen! Ik ging het onderste uit de kan halen! Na les één was ik gelijk op dreef en had ik al inzichten in enkele sprookjesthema’s die in mijn leven speelden. De huiswerkopdracht die we mee hadden gekregen maakte ik gretig en braaf. Ik kon niet wachten tot les twee. Heel verdrietig was ik dan ook toen ik de middag ervoor een appje kreeg dat de les wegens ziekte niet doorging. Ik besloot van de nood een deugd te maken en er een ik-ga-zelf-wel-aan-de-slag-met-sprookjes dag van te maken. Ik pakte mijn speciale sprookjesschrift en begon met fantaseren. En zo verzon ik in mum van tijd mijn levenssprookje die ik later tekende in mijn schetsboek. Later hoorde ik van Lieke dat ik een vooruitziende blik had gehad: het maken van de tekening was te vergelijken met een van de opdrachten die zij zou gaan geven. 

Autobiografisch schrijven

Van nature heb ik een interesse in autobiografisch schrijven. Dat doe ik altijd eigenlijk. Soms verzin ik er wat details bij of vergroot ik iets grappigs of droevigs uit ten behoeve van de lach of traan die ik beoog op te wekken. In het verleden heb ik weleens geprobeerd om verhalen compleet te verzinnen, maar dat is mijn kopje thee niet. Nu dus aan de slag met de sprookjes in mijn leven. En ik moet zeggen: het is verhelderend en bevrijdend. Door van jezelf een sprookjespersonage te maken en niet in de ik-vorm te schrijven creëer je veel meer afstand van de situatie. Je hebt veel meer vrijheid om gebeurtenissen, plaatsen en mensen (of dieren) symbolisch te verzinnen en zo je echte leven om te buigen naar een verzonnen realiteit. En toch vertel ik dan nog steeds de waarheid! Mijn horizon heeft zich tot mijn grote verbazing echt verbreed. Ik ben de symbolen van zon, sterren, maan ontstegen waar ik in een eerder blog over schreef. Missie geslaagd!

Inmiddels heb ik al een eerste versie van mijn levenssprookje af. Het liefst zou ik hem van de daken willen schreeuwen en aan jan en alleman laten lezen. Zo trots ben ik erop dat het mij gelukt is om over alle facetten van mijn leven te schrijven. Ook de minder leuke en ‘verboden’ gebeurtenissen heb ik eindelijk een plek kunnen geven. Maar ik houd mij in, wil niet te veel prijsgeven. Als ik er ooit nog een boekje van maak, wil ik dat wel verkopen.  

Wie ben ik?

Wel ben ik nieuwsgierig of jij in mij een bepaald sprookjesfiguur ziet. Daarom deze enquête. Vul jij hem in? Misschien schrijf ik er wel een verhaaltje over!

Autobiografisch schrijven doe ik graag. De sprookjes waren echt een uitdaging. Foto: Krang Creaties

Sprookjeslicht aan het eind van de tunnel

Sprookjes. Geloof jij erin? Geloof ik erin? Wat ik in ieder geval geloof, is dat het mooi is om symbolen te geven aan gebeurtenissen in je leven. Soms heb je voor bepaalde verhalen geen woorden, maar wil je er wel uitdrukking aan geven. Dan kan je bijvoorbeeld iets vrolijks ‘zon’ noemen en iets verdrietigs ‘regen’. Als iets heftigs is, kan je het zeggen dat het een ‘storm’ is en als je een lange weg bent gegaan was er ‘licht aan het eind van de tunnel’. Dit zijn allemaal bekende en clichématige vergelijkingen. Iedereen kan zich er wel in vinden. Nu lijkt het mij heerlijk om deze symbolen te ontstijgen en de structuur van sprookjes te gebruiken voor het verhaal van mijn leven.

 

Mooier dan verzonnen

In november ga ik bij Werkplaats STAP de driedaagse cursus ‘Sprookjesdagen’ volgen. Daarin hoop ik te leren mijn levenssprookje prachtig en eerlijk, maar ook mooier dan verzonnen op te schrijven. Ik geef mijzelf na deze start een jaar de tijd om dat in zijn geheel voor elkaar te krijgen. Tijdens mijn Artist in Residence met Manon van Studio Altijd Lente volgend jaar november bij Lokalen hoop ik dat ik genoeg materiaal verzameld heb om een magisch en betoverend boek te kunnen schrijven. Ik ben benieuwd welke feeën, kabouters, heksen, reuzen en geheimzinnige queesten ik tegenkom.

 

De realiteit doet haar geen eer aan

Ik heb mijn leven al geleefd, tunnels doorwandeld, pieken en dalen gekend en weet zelf wel wat er allemaal gebeurd is. Als ik het letterlijk opschrijf wordt het een saaie en serieuze bedoening die soms te heftig is om te verwoorden en soms te blij om te geloven. De realiteit doet haar geen eer aan. Als ik haar nu omtover in een wereld van onbegrensde mogelijkheden met haar eigen wetten en regels ben ik benieuwd wat voor een verhaal er tevoorschijn komt. Ik weet dat ik dit in mijn eentje niet kan en ik hoop in Lieke een bekwame begeleidster te vinden. Mijn onderbuikgevoel is in ieder geval goed. Hoe het in de praktijk zal gaan, kan alleen de ervaring leren.

 

Sprookjeslicht aan het eind van de tunnel

Ik ga er niet alleen naartoe. Dichteres Annemarie van Merakels Plat die dol streektaal en op sprookjes is, gaat ook! Wel mooi dat ik deze ervaring met een bekende mag gaan delen. De komende tijd ga ik sprookjesboeken lezen. Ik heb die van Grimm en Bomans al van zolder gehaald en heb in een boekwinkel al een begeerenswaardige nieuw exemplaar gezien. Maar…rustig aan…lekker laten sudderen. Heerlijk dromen en nog lang en gelukkig in het sprookjeslicht het eind van de tunnel leven. Of hoop jij dat er eens iets anders was?

 

Sprookjeslicht aan het eind van mijn tunnel. Foto: Krang Creaties.