Categorie: Recensie

Kleine trampolines: over veerkracht en diep raken

Nieuwsgierigheid is de drijfveer van elke journalist. Je hoort en leest daardoor verrassende dingen en leert vaak ook nog eens wat. Als woordENkunstenaar ben en blijf ik nieuwsgierig naar de schrijfsels van anderen. Niet om het kunstje af te kijken, want ik heb mijn eigen stijl, maar om mij onder te dompelen in hun woorden. En dan te ervaren wat die woorden met mij doen. Vind ik ze mooi? Dan word ik opgetild boven de tijd en leer ik de lessen die de schrijver ook geleerd heeft. De meeste schrijvers hebben namelijk een verhaal en een afgelegde weg. Walg ik van ze? Dan leg ik het artikel of boek snel weg. Mijn tijd verspillen aan moeilijk te doorworstelen zinnen doe ik na mijn studie Nederlands niet meer.

 

Kleine trampolines

‘Kleine trampolines’ van Eva Schuurman is een boek dat ik genietend in kleine stukjes tot mij genomen heb. Er zijn boeken die je in een ruk uitleest, maar ‘Kleine trampolines’ nodigde mij uit tot stiltaan bij dat wat geschreven is. In toegankelijke woorden en zinnen met blije en verdrietige ondertonen volgen we Eva door de seizoenen. We maken mee hoe ze als trouwambtenaar huwelijken sluit, lezen hoe ze de kermis beleeft en dat ze carnaval niet leuk vindt. Vier jaar columns voor Achterhoek Nieuws zijn geordend en geselecteerd aan de hand van de jaargetijden. Tussendoor lees je een verdwaald gedicht.

 

Dat ben je al

Met het motto ‘En als het niet goed komt, dan komt het anders’ wordt gelijk de toon van het boek gezet. Ze ontdoet de dagelijkse schijn van haar sluiers zonder te verzanden in pijn en verdriet. Ze tilt het leven op met haar woorden en geeft het betekenis. En ik moet de man met een viool en gouden haren gelijk geven. In de laatste zin van het boek zegt hij:”Eef, dat ben je al.” als antwoord op haar vraag hoe ze schrijfster kan worden. Dat Eva schrijfster is staat als een duidelijke paal boven water.

 

Ook bij mij

Een van de columns draagt de naam van het boek. Het begint met haar dochters verdriet, omdat opa dood is. En dan lees je: ”En toch, toch weet ik dat ze zo veerkrachtig is als de trampoline waar ze morgenochtend weer op zal gaan.” Eva probeert haar kinderen te troosten met de pijn die ze hebben en schrijft als ze achter hen aan de trap opzwoegt: ”Met geen idee wat ik doen kan, behalve trots zijn op mijn kleine trampolines. Op hoe oprecht ze voelen kunnen en hoe intens ze missen, op veerkracht en hoe eerlijk ze kijken en diep ze raken.”

Het boek is, hoe toepasselijk, aan ‘haar trampolines’ opgedragen en doorsijpelt met haar eigen veerkracht en woorden die diep raken. Helemaal op de laatste pagina staat een gedicht dat ware (moeder)liefde verkondigt en waar ook ik mee wil eindigen:

 

Blijf altijd

bij jezelf lieverd

en oh ja,

ook bij mij.

 

 

www.evaschuurman.nl

Het boek is niet bij mij te bestellen, maar wel voor 12,95 te koop bij de Bruna in Vorden, Readshop in Zelhem of bij de redactie van Achterhoek Nieuws in Lichtenvoorde. Je kan de redactie van Achterhoek Nieuws ook mailen met adres- en factuur gegevens. Dan sturen ze het boek op. Er komen dan wel verzendkosten bij. Je kan daarvoor mailen naar info@achterhoeknieuws.nl.

 

Kleine trampolines is een boek over veerkracht en diep raken. Ga het lezen! Foto: PR

Floriaan de tuinkabouter

Mijn nichtje Nina wordt drie dit jaar. Al een paar maanden heb ik een cadeautje voor haar in huis. Normaal gesproken ben ik niet zo geduldig met het bewaren van geschenken, maar wijsheid komt met meer grijze haren. Mijn presentje is het boek ‘Floriaan de tuinkabouter’ van Ineke Bennink-ten Have. Ik kwam op het idee voor het boek door een artikel dat collega en vriendin Annekée geschreven heeft voor de Elna.

Het verhaal dat ik las over de totstandkoming met het scheuren en kleuren van tekeningen sprak mij erg aan. Toen ik het boek in De Koppelkerk zag liggen tijdens een tentoonstelling die ik bezocht, aarzelde ik geen moment. Zelfs Boef (absoluut geen boekenliefhebber) bekeek het kleurrijke en fraai vormgegeven boek vol bewondering en bladerde er aandachtig in. Ikzelf heb de rijmpjes en collages ook goed tot mij genomen en kon al lezend en kijkend niets anders dan goedkeurend en blij glimlachen. In het boek ga je met Floriaan door de tuin lopen en beleef je de seizoenen: in de groentetuin, in de bloemenwei, bij de vijver, in het huis van Flora die in een bloempot woont en ga zo maar door. Er loopt af en toe een kat door het verhaal. Neel heet zij.

De illustratie op de voorkant van het boek kom je ook in het verhaal tegen. Het volgende gedicht staat erbij:

 

‘s Nachts als het stil is

 

Hier zie je Floriaan buiten in het maanlicht staan.

Het is nacht en toch zo licht.

De volle maan schijnt op zijn gezicht.

Hij is in de wei om de Teunisbloemen te zien.

Hij telt er wel een stuk of tien.

De bloemen die in de avond pas open gaan,

Ruiken mmmm….zo lekker zoet, vindt Floriaan.

 

Aan het toepasselijke einde van het boek gaat Floriaan dromen en slapen. En dromen deed ik na het boek. Over hoe je iets kan maken waarin woord en beeld zo goed en zo mooi samen komen en over hoe Nina het boek zal vinden. Ik hoop dat ze er net zo van geniet en misschien nog wel meer als ik heb gedaan. Kinderen hebben nog zo’n heerlijk open belevingswereld. Ik kan niet wachten tot ik het haar kan geven en haar blik zie. Het is bijna zo ver!

Meer info op de site van Ineke: www.inekecp.nl

De mooie voorkant van ‘Floriaan de tuinkabouter’

Monumenten voor een moeder

Persoonlijke verhalen, daar ben ik fan van. Zeker als ze mooi en liefdevol zijn opgeschreven. Daarom ging ik donderdagavond 19 april nieuwsgierig naar de lezing van Ria Tuenter in de bibliotheek van Lichtenvoorde. Zij sprak daar samen met Joyce de Schepper over haar twee boeken: ‘Mam raakt kwijt’ en ‘Kusje voor popje’. Het zijn boeken vol korte, eerlijke verhalen met een kwinkslag over het verdriet dat je kan hebben over een dementerende moeder, maar ook met een handreiking over hoe je er mee om kan gaan en soms zelf om kan lachen. Ria had een pop meegenomen. Het was de JOYK-pop waar haar moeder dolgelukkig mee was, omdat ze daarmee gezelschap had en iets om voor te zorgen. Ze wil met haar boeken meer begrip voor dementie krijgen. Ze schrijft in haar nawoord:

“Mensen met dementie zijn namelijk niet gek, ze leven alleen in een andere wereld dan de onze. En als je meegaat in hun leefwereld, kun je samen nog mooie momenten beleven; niet alleen verdrietige, maar ook vrolijke.”

Hoe treffend is dan ook het motto gekozen in ‘Kusje voor popje’, waarin het verdriet van de schrijfster naar voren komt over het verlies van haar moeder. Eerst aan meneer Alzheimer en later aan Magere Hein. Al ziet ze in het eerste verlies ook iets moois. Bijvoorbeeld wanneer haar moeder voor het eerst in haar leven haar nagels felrood durft te laten lakken. Lekker recalcitrant.  Zelf lees ik in het motto ook de andere rol die Ria nu heeft gekregen. Haar moeder is dood en zal niet meer weten hoe zij met haar pop speelde én Ria ziet haar moeder zelf tijdens haar dementie met een pop spelen. De rollen zijn omgedraaid. Zij is een beetje de moeder van haar moeder geworden. Dit benoemt ze ook in het verhaal ‘Een veranderende rol’. Daarin schrijft ze dat haar moeder haar vaak ‘haar lieve moedertje’ noemt. Ze spreekt dat niet tegen.

Maar niemand zal meer weten

hoe je met je pop kon spelen

en niemand zal nog ooit

je vroegste vroeger met je delen

 

Uit ‘Geen kind meer’ – Jan Boerstoel

Zelf heb ik dementie niet van dichtbij meegemaakt, maar ik kan mij zo voorstellen dat het hartverscheurend is. Dat kwam duidelijk naar voren in hetgeen de aanwezigen bij de lezing vertelden over hun vader, moeder of werk in de zorg. Ook uit de verhalen van Ria spreekt verdriet, maar vertelt ze die avond: “In het opschrijven ervan vond ik troost.” Tegelijkertijd geeft ze troost met die opgeschreven woorden aan anderen die hetzelfde meemaken of hebben meegemaakt, maar ook aan mij die haar moeder volkomen onverwacht veel te jong verloor. De zorgvuldig en symbolisch gemaakte boeken met foto’s en een mooi leeslint zijn een monument voor haar moeder. Tegelijkertijd zijn ze een monument voor alle moeders. To infinity…and beyond.

De twee monumenten die ik in een ruk heb uitgelezen. Echt een aanrader!